Stgalim secundar I

Noziuns da clav: Cussegliaziun da professiun, da studi e da carriera / Standards da furmaziun / Instrucziun da linguas / Plans d'instrucziun tenor regiuns linguisticas / Models structurals sin il stgalim secundar I / Lingua d'instrucziun / Soluziuns transitoricas / Manaschament da cas tras la furmaziun professiunala / Nova concepziun dals onns finals dal stgalim secundar I / Midada dal stgalim secundar I - stgalim secundar II / Mobilitad e barat

Il stgalim secundar I da trais onns suonda il stgalim primar. Sulettamain en il chantun Tessin cuzza il stgalim secundar I (scuola media) quatter onns. Quai correspunda ad ina regulaziun excepziunala dal Concordat HarmoS.

Structuras

Sin il stgalim secundar I vegn dada ina instrucziun differenziada tenor differents models (model separà, model cooperativ u model integrà). Tut tenor chantun vegn manà in model per l'entir chantun ubain ch'il chantun surlascha a las vischnancas d'eleger tranter differents models.

Midada dal stgalim primar al stgalim secundar I

Per regla entran las scolaras ed ils scolars durant il 12. onn da vegliadetgna en il stgalim secundar I. Las prestaziuns a la fin dal stgalim primar, la recumandaziun da la persuna d'instrucziun – savens resguardond ils geniturs – sco er per part in examen d'admissiun decidan davart l'attribuziun ad in tschert nivel da prestaziun dal stgalim secundar I. Las proceduras d'admissiun èn differentas tut tenor il chantun e tut tenor il model.

Finamiras da l'instrucziun/roms

Il stgalim secundar I promova il svilup e la furmaziun da la persunalitad dals giuvenils ed als animescha d'emprender per vita duranta. El promova l'atgna responsabladad e l'atgna iniziativa ed envida da vesair e da schliar problems, da dumagnar conflicts e da lavurar individualmain u communablamain. Ultra da quai prepara el per il stgalim secundar II.

Ils suandants secturs spezials e roms vegnan instruids sin il stgalim secundar I:

  • linguas: lingua da scola, linguas estras (ina segunda lingua naziunala ed englais sco er facultativamain ina terza lingua naziunala)

  • matematica

  • scienzas natiralas: biologia, chemia, fisica

  • scienzas socialas ed umanas: tranter auter geografia, istorgia, furmaziun politica

  • musica, art ed art applitgà: furmaziun creativa, furmaziun textila e tecnica, musica

  • moviment e sanadad: moviment e sport

  • economia da chasa

  • instrucziun da tscherna da professiun e da preparaziun a la professiun.

Qua ston vegnir agiuntads ils secturs che pon vegnir instruids sco rom specific u en moda interdisciplinara (p.ex. applicaziun da las novas tecnologias d'infurmaziun e da communicaziun, educaziun per in svilup persistent, promoziun da la sanadad, educaziun sexuala, educaziun interculturala, instrucziun dals meds da massa, etica e religiuns).

Ils chantuns èn responsabels per ils plans d'instrucziun. Els fixeschan il dumber da lecziuns en lur urari. Las regiuns linguisticas èn londervi da sviluppar e d'introducir novs plans d'instrucziun tenor las regiuns linguisticas per la scola obligatorica inclusiv la scolina.

Giuditgar las scolaras ed ils scolars / finiziun dal stgalim secundar I

En la gronda part dals chantuns survegnan las scolaras ed ils scolars duas giadas l'onn in attestat cun notas. La scala da notas tanscha dad 1 fin 6 (6 = meglra nota; 4 = suffizient; sut 4 = insuffizient). Ultra da l'attestat vegn fatg per regla in discurs da qualificaziun cun las scolaras e cun ils scolars sco er cun ils geniturs. Il cumportament social, d'emprender e da lavurar po er far part dal giudicament. Rapports en scrit davart l'emprender vegnan utilisads da rar. Per la promoziun en la proxima classa dovri ina media da tut las notas ch'è suffizienta, e per regla notas suffizientas en ils roms centrals. Sch'in attestat è insuffizient, vegn fatga per regla ina promoziun provisorica. Sch'il proxim attestat è puspè insuffizient, na vegn fatga nagina promoziun en la proxima classa. La scolara u il scolar po repeter il stgalim da l'annada ch'è vegnì frequentà sco ultim u cuntinuar cun la proxima classa en in nivel pli bass. I pon vegnir ordinadas mesiras da promoziun spezialas.

En differents chantuns vegnan organisads en tscherts onns da scola ed en tscherts roms examens finals annuals ch'èn obligatorics u facultativs, lavurs d'orientaziun e da cumparegliaziun u mesiraziuns dal stadi da prestaziun d'ina classa. Quests tests pon vegnir utilisads per analisar la situaziun u per giuditgar la prestaziun da la scolara u dal scolar e permettan a la persuna d'instrucziun da valitar il success da la classa en cumparegliaziun cun il success d'autras classas.

Attestat final

I na dat nagin examen final naziunal da la scola obligatorica e pia er nagin attestat final respectiv. Paucs chantuns realiseschan a la fin dal stgalim secundar I in examen final en ils roms principals, saja quai en singuls ubain en tut ils nivels da pretensiun. Cun l’intenziun d’optimar la transiziun dal stgalim secundar I al stgalim secundar II, vegnan tscherts chantuns ad examinar in’introducziun d’in certificat final per la scola obligatorica.

En tscherts chantuns pon persunas creschidas che n'han betg terminà il stgalim secundar I prender suenter il diplom chantunal dal stgalim secundar I.

Midada dal stgalim secundar I al stgalim secundar I

La midada dal stgalim secundar I al stgalim secundar II considereschan numerus giuvenils sco difficila. Per preparar ils giuvenils il meglier pussaivel sin la midada al stgalim secundar II, concepeschan differents chantuns da nov ils onns finals dal stgalim secundar I ed han lantschà – cuminaivlamain cun auters partenaris – projects u prendì mesiras per optimar la midada da la scola obligatorica al stgalim secundar II (tranter auter «Projekt Nahtstelle», case management furmaziun professiunala). Per giuvenils che na cumenzan betg – suenter ch'els han terminà il stgalim secundar I – directamain ina furmaziun fundamentala professiunala u ina scola da cuntinuaziun dal stgalim secundar II, stattan a disposiziun purschidas transitoricas.

Questa pagina per: Deutsch Français Italiano English

Ultima actualisaziun da questa pagina: 17.08.2017

Job